Lời chúc Tết bạn bè hay nhất là lời chỉ người đó mới nhận được: nhắc một chuyện chung trong năm, chúc đúng điều bạn ấy đang theo đuổi, và hẹn một lần gặp. Với bạn thân, giọng thoải mái như ngày thường; với bạn lâu không gặp, mở lời bằng một kỷ niệm; trong nhóm chat, một câu ngắn có tên mọi người hơn hẳn một tấm thiệp gửi lại.
Tết là dịp hiếm hoi mà nhắn tin cho một người bạn cũ không cần lý do. Phần dưới đi qua từng kiểu quan hệ, những câu dễ làm lời chúc thành nhạt, và vài mẫu tự soạn. Các mẫu cố ý viết giản dị, vì lời chúc giữa bạn bè mà trang trọng quá lại nghe xa cách.
Vì sao lời chúc Tết giữa bạn bè dễ bị nhạt
Đêm giao thừa, một người dùng điện thoại có thể nhận vài chục lời chúc gần như giống hệt nhau: một tấm ảnh hoa mai, vài dòng “an khang thịnh vượng, vạn sự như ý”, đôi khi còn sót tên người gửi trước. Những lời chúc ấy không sai, nhưng người nhận lướt qua và quên ngay. Bạn bè không cần thêm một tấm thiệp, cái họ thiếu là cảm giác mình được nhớ đến như một người cụ thể.
Nguyên nhân thứ hai là gửi hàng loạt. Khi chọn cả danh bạ rồi bấm gửi một lần, người nhận nhận ra ngay vì lời chúc không có tên, không có chuyện riêng. Với đồng nghiệp xa hay người quen sơ, gửi chung không sao; với bạn thân, đó là cách nhanh nhất để lời chúc mất giá.
Nguyên nhân thứ ba là sợ sến. Nhiều người, nhất là nam giới, ngại nói lời tình cảm với bạn nên chọn câu khuôn mẫu cho an toàn. Thật ra lời chúc không cần tình cảm; một câu đùa riêng mà chỉ hai người hiểu, một lời nhắc “năm nay nhớ trả tớ cuốn sách nhé”, cũng là lời chúc Tết đầy đủ.
Lời chúc mẫu theo kiểu bạn
Mẫu tự soạn để sửa. Phần trong ngoặc là chỗ bạn thay bằng chuyện thật; bỏ trống thì câu vẫn dùng được nhưng sẽ nhạt đi.
| Kiểu bạn | Lời chúc mẫu tự soạn |
|---|---|
| Bạn thân từ nhỏ | “Năm nữa rồi đấy. Chúc mày năm mới khoẻ, (việc mới) suôn sẻ. Mùng Bốn về quê nhớ qua nhà tao uống nước như mọi năm.” |
| Bạn thân đã có gia đình | “Chúc cả nhà cậu năm mới bình an. Năm nay (bé) vào lớp Một rồi nhỉ, cậu đỡ vất vả hơn đó. Ra Tết hai nhà đi ăn một bữa nhé.” |
| Bạn đại học lâu không gặp | “Tết đến tự nhiên nhớ cái phòng trọ năm ba ghê. Chúc cậu năm mới mọi việc thuận lợi, sức khoẻ. Khi nào về thành phố nhắn mình nhé.” |
| Bạn vừa có chuyện vui trong năm | “Năm vừa rồi là năm của cậu: (cưới, có con, nhận việc mới). Chúc năm nay giữ được đà ấy, mà nhớ dành thời gian nghỉ.” |
| Bạn vừa qua một năm khó | “Năm cũ vất vả với cậu nhiều rồi. Chúc cậu năm mới nhẹ nhàng hơn, ngủ ngon hơn. Có gì cần, cứ gọi mình.” |
| Bạn ở nước ngoài | “Bên đó chưa tới giao thừa nhưng bên này rồi. Chúc cậu năm mới khoẻ, ăn Tết xa nhà mà vẫn ấm. Về nước nhớ báo trước để mình ra đón.” |
Xưng hô “mày tao”, “cậu tớ”, “bà tui”, “ông tui” tuỳ thói quen của nhóm bạn và vùng miền. Đừng đổi cách xưng hô chỉ vì là ngày Tết; bạn thân bỗng gọi “anh” xưng “em” trang trọng nghe như người lạ.
Nhắn cho bạn lâu không liên lạc
Mở bằng kỷ niệm, không mở bằng xin lỗi. Câu “xin lỗi lâu quá không hỏi thăm” đặt cả hai vào thế ngại. Một câu như “Tết nào cũng nhớ món bánh mẹ cậu làm hồi xưa” mở cửa nhẹ nhàng hơn.
Chúc ngắn, không hỏi dồn. Không hỏi liền “lấy vợ chưa”, “lương bao nhiêu”, “con mấy đứa”. Bạn cũ sẽ tự kể nếu muốn. Lời chúc chỉ nên mở ra một cánh cửa, không phải phiếu khảo sát.
Đừng chờ đúng giao thừa. Tin nhắn của một người bạn cũ dễ chìm giữa cả trăm tin lúc nửa đêm. Gửi vào chiều mùng Một hoặc mùng Hai, khi bạn ấy rảnh tay, thường được đọc kỹ hơn và được trả lời.
Nhắc một điều bạn ấy từng làm cho mình. Một lần cho mượn vở, một lần chở về quê, một lần ngồi nghe mình than thở thâu đêm. Lời cảm ơn muộn vài năm vẫn là lời cảm ơn, và nó cho bạn cũ thấy mình được nhớ vì điều tốt chứ không chỉ vì từng học chung.
Không có hồi âm cũng không sao. Có người đổi số, có người bận, có người chưa sẵn sàng nối lại. Lời chúc đã gửi là trọn phần mình. Đừng nhắn thêm câu “sao không trả lời”.
Phép lịch sự trong nhóm chat ngày Tết
Nhóm chat lớp cũ, nhóm bạn đại học, nhóm cùng phòng trọ năm nào đó thường sôi động nhất vào đêm giao thừa. Vài điều giúp nhóm vui mà không thành gánh nặng:
- Một tin nhắn chúc chung là đủ. Gửi năm tấm thiệp liền nhau làm điện thoại cả nhóm rung không ngừng, người lớn tuổi trong nhóm dễ phiền.
- Gọi tên vài người, đừng gọi tên một người. Chúc riêng một người trong nhóm chung dễ làm người khác thấy mình bị bỏ ra ngoài. Muốn nói riêng thì nhắn riêng.
- Không gửi tin chuyển tiếp dài kèm lời doạ. Những tin kiểu “gửi cho mười người thì năm mới may mắn, không gửi thì xui” là dạng tin rác, không nên chuyển tiếp dù chỉ để đùa.
- Nhớ bạn đang có chuyện buồn. Nếu trong nhóm có bạn vừa mất người thân trong năm, hạn chế ảnh ăn uống, rượu bia rộn ràng; một tin nhắn riêng hỏi thăm bạn ấy có ý nghĩa hơn.
- Gửi ảnh lớp cũ thì hỏi trước. Không phải ai cũng muốn tấm ảnh hai mươi năm trước của mình được chia sẻ, nhất là trong nhóm có người mới vào.
Nếu bạn là người lập nhóm, một câu “chúc cả nhóm năm mới bình an, ra Tết hẹn nhau một bữa” kèm ngày cụ thể biến lời chúc thành lời mời. Những nhóm bạn giữ được lâu thường là nhóm có người chịu đặt lịch gặp.
Lời chúc theo điều bạn bè đang theo đuổi
Cách dễ nhất để chúc trúng là chúc vào đúng việc bạn ấy đang làm. Bạn vừa mở quán thì chúc quán đông khách quen, không cần chúc “phát tài”. Bạn đang ôn thi chứng chỉ thì chúc kỳ thi tới ngồi vào phòng thi tự tin. Bạn đang chạy bộ chuẩn bị giải thì chúc chân khoẻ, về đích đúng giờ mình đặt. Mỗi lời chúc như vậy cho thấy bạn theo dõi đời bạn ấy, dù chỉ qua mạng xã hội.
Với bạn đang chờ một tin quan trọng, như kết quả xin việc, kết quả khám, thủ tục giấy tờ, lời chúc nên giữ nhẹ: “chúc năm mới có tin vui” thay vì “chúc năm nay chắc chắn đậu”. Chúc chắc chắn mà không thành, người nhận còn thêm áp lực.
Với bạn vừa thất bại trong năm cũ, như mất việc, đổ vỡ, kinh doanh lỗ, tránh lời chúc to như “năm mới đổi đời”. Một câu như “năm mới chúc cậu có sức để làm lại từng việc nhỏ” hiểu hoàn cảnh hơn. Bạn bè thật thường được nhớ nhất vì những lời chúc vào năm khó như thế.
Nếu không rõ dạo này bạn ấy làm gì, đừng đoán bừa. Chúc chung về sức khoẻ, bình yên, kèm một câu hỏi mở như “năm vừa rồi của cậu thế nào” là đủ tôn trọng. Đoán sai, chúc mừng một việc đã đổ bể, còn khó xử hơn không chúc.
Bạn khác giới, bạn cũ đã có gia đình: giữ cho chừng mực
Lời chúc gửi được cho cả nhà. Với bạn khác giới đã lập gia đình, một lời chúc tốt là lời mà vợ hoặc chồng của bạn ấy đọc cũng thấy dễ chịu. Chúc “cả nhà” thay vì chúc riêng một người, nhắc tên con cái nếu biết.
Tránh nhắc chuyện riêng của hai người trước kia. Kỷ niệm thời đi học vẫn nhắc được nếu là chuyện chung của cả lớp. Chuyện riêng của hai người, nhất là chuyện tình cảm cũ, không thuộc về lời chúc Tết.
Không gửi vào lúc khuya. Tin nhắn lúc một hai giờ sáng, dù chỉ là lời chúc, dễ gây hiểu lầm trong gia đình người nhận. Chiều ba mươi hay sáng mùng Một là giờ đẹp.
Người yêu cũ. Nhiều người chọn không chúc Tết người yêu cũ, nhất là khi một trong hai đã có người mới. Nếu vẫn là bạn bè thật, một lời chúc ngắn, bình thường như với mọi bạn khác là đủ; không gửi kèm ảnh cũ, không hỏi chuyện tình cảm hiện tại.
Từ lời chúc đến một lần gặp
Lời chúc Tết giữa bạn bè chỉ thật sự trọn khi kéo theo được một lần gặp mặt. Cuối lời chúc, thay vì câu chung chung “có dịp gặp nhau nhé”, hãy hẹn cụ thể: mùng mấy, quán nào, mấy giờ. Câu hẹn rõ ràng cho bạn ấy thấy mình được mong gặp thật, không phải phép lịch sự cho qua. Nếu cả hai đều ở xa, một cuộc gọi video mười phút vào chiều mùng Hai cũng là cuộc gặp.
Ngày Tết nhiều người về quê, đây là lúc những người bạn thời phổ thông có mặt đông đủ nhất. Một quán cà phê đầu ngõ, một ấm trà ở nhà ai đó, chừng ấy là đủ. Không cần tổ chức họp lớp lớn, cũng không cần ai đứng ra chi. Những buổi gặp nhỏ, ngồi vừa đủ người, thường để lại nhiều chuyện để kể nhất. Ai có xe thì đón bạn không có xe, ai ở gần thì đặt chỗ; chia việc như vậy đơn giản mà khiến buổi gặp thành của chung, không ai thấy mình là khách.
Nếu năm nay không gặp được, hãy hẹn dịp sau trong chính tin nhắn chúc Tết: “Tết này không về, Trung thu nhất định cà phê nhé.” Câu hẹn xa vẫn hơn không có câu hẹn nào, và năm sau khi nhắn chúc Tết, hai người đã có chuyện để nhắc lại.
Câu hỏi thường gặp
Gửi một lời chúc Tết giống nhau cho tất cả bạn bè có được không?
Với người quen sơ hay nhóm đông, gửi lời chung không có gì sai. Với bạn thân, nên viết riêng ít nhất một câu có tên và một chuyện chung. Người nhận phân biệt rất nhanh lời chúc gửi riêng mình và lời chúc gửi cả danh bạ.
Nên chúc Tết bạn bè vào lúc nào trong ngày?
Đêm giao thừa là lúc nhiều người gửi nhất, nên tin dễ bị lướt qua. Với bạn thân, gửi trước giao thừa vài tiếng hoặc chiều mùng Một thường được đọc kỹ hơn. Với bạn ở nước ngoài, tính giờ bên đó để không đánh thức bạn lúc nửa đêm.
Bạn vừa có tang trong năm, có nên chúc Tết không?
Vẫn nên nhắn, nhưng là lời hỏi thăm chứ không phải lời chúc rộn ràng. Bỏ chữ vui vẻ, hạnh phúc, thay bằng mong bạn giữ sức khoẻ, có người thân bên cạnh. Một tin nhắn riêng ý nghĩa hơn nhiều so với gắn tên bạn ấy trong nhóm chung.
Lời chúc Tết bằng tin nhắn thoại có nên dùng với bạn bè?
Với bạn thân, tin nhắn thoại vài chục giây có giọng nói thật thường ấm hơn chữ. Với bạn lâu không gặp, nên dùng chữ trước vì người nhận có thể đang ở chỗ đông người. Tránh tin thoại dài vài phút, người nghe khó theo hết.
Có nên đùa trong lời chúc Tết bạn bè không?
Đùa được, nếu là kiểu đùa quen của hai người và không chạm vào chuyện nhạy cảm như cân nặng, tình trạng hôn nhân, thu nhập. Nếu bạn ấy đang buồn hoặc có người khác đọc cùng trong nhóm, giữ lời chúc nghiêm túc hơn một chút.
Bạn không trả lời tin nhắn chúc Tết thì có nên nhắn lại?
Không cần. Có thể bạn ấy bận, đổi số hoặc chưa sẵn sàng liên lạc lại. Lời chúc đã gửi là phần của mình đã trọn. Nếu muốn giữ liên lạc, chờ dịp khác như sinh nhật hay một tin vui của bạn ấy rồi nhắn lại.