Lời chúc 27/2 có giá trị nhất với người làm nghề y thường là lời cảm ơn của người bệnh và gia đình người bệnh: nói đúng tên, nhắc đúng việc họ đã làm, rồi chúc sức khoẻ và những ca trực bình yên. Đồng nghiệp chúc nhau thì nên nói chuyện thật của nghề, không cần chữ lớn; con chúc bố mẹ làm ngành y thì nên nói điều mình hiểu ra về những đêm bố mẹ vắng nhà.
Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 gắn với lá thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Hội nghị cán bộ y tế ngày 27/2/1955, trong đó có câu “Lương y phải như từ mẫu” được nhắc nhiều nhất. Bài này không bàn chuyện quà cáp hay phong bì, chỉ bàn phần lời: ai chúc ai, chúc gì, viết gì lên thiệp, và những câu nên tránh.
Người làm nghề y muốn nghe gì
Bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên gặp rất nhiều người mỗi ngày, phần lớn trong lúc người ta mệt, sợ, cáu. Họ hiếm khi được biết người bệnh sau khi ra viện sống thế nào. Lời chúc 27/2 có giá trị nhất vì vậy là một tin báo: bệnh nhân đã khoẻ, đã đi làm lại, đứa trẻ năm ngoái nằm viện nay đã vào lớp một. Biết công sức của mình có kết quả là điều người làm nghề y quý nhất.
Lời cảm ơn nên cụ thể. “Cảm ơn bác sĩ” thì ai cũng nói; “cảm ơn chị đã ngồi lại giải thích cho mẹ em hiểu cách dùng thuốc, mẹ em yên tâm hẳn” thì chỉ người được cảm ơn mới nhận ra mình. Nhớ tên người chăm sóc mình là một cách tôn trọng; nếu không nhớ, hãy ghi rõ khoa, ca trực, thời gian nằm viện.
Đừng quên những người ít được nhắc: điều dưỡng ca đêm, hộ lý, kỹ thuật viên xét nghiệm, nhân viên tiếp đón, người lái xe cấp cứu. Ngày 27/2 là ngày của cả ngành, không riêng của bác sĩ. Một lời cảm ơn gửi chung cho “các anh chị điều dưỡng khoa Nội tầng ba” được dán lên bảng tin của khoa cũng làm nhiều người vui cả ngày.
Thời điểm gửi cũng đáng để ý. Bệnh viện không nghỉ ngày 27/2; nhiều người vẫn trực, vẫn mổ, vẫn khám từ sáng sớm. Tin nhắn nên gửi vào giờ hợp lý, ngắn, không đòi trả lời. Nếu đến tận khoa, chọn lúc ngoài giờ cao điểm, đứng chúc vài câu rồi về, đừng làm gián đoạn việc chăm sóc người bệnh khác. Một bó hoa nhỏ đặt ở quầy điều dưỡng kèm tấm thiệp ghi tên khoa là đủ để cả ca trực cùng thấy.
Lời chúc 27/2 mẫu theo người gửi
Mẫu tự soạn, thay phần trong ngoặc bằng chuyện thật. Không câu nào hứa hẹn, không câu nào kèm nhờ vả.
| Người gửi | Lời chúc mẫu tự soạn |
|---|---|
| Người bệnh đã ra viện | “Nhân ngày Thầy thuốc, em chúc bác sĩ và các chị điều dưỡng khoa (Ngoại) khoẻ. Sau ca mổ năm ngoái, giờ em đã đi làm lại được rồi. Em cảm ơn mọi người rất nhiều.” |
| Người nhà bệnh nhân | “Gia đình con chúc các cô chú ở khoa (Hồi sức) ngày 27/2 bình an. Những đêm bố con nằm đây, cả nhà nhớ mãi sự tận tình của mọi người.” |
| Phụ huynh có con điều trị lâu | “Chúc các cô ở khoa Nhi ngày Thầy thuốc vui. Bé (tên) giờ đã vào lớp một, vẫn hay nhắc cô điều dưỡng hay hát cho bé nghe.” |
| Sinh viên y với thầy cô hướng dẫn | “Em chúc thầy ngày 27/2 nhiều sức khoẻ. Buổi thầy cho em khám cùng ở phòng khám, em mới hiểu hỏi bệnh là một kỹ năng.” |
| Con với bố hoặc mẹ làm ngành y | “Ngày Thầy thuốc, con chúc mẹ những ca trực bình yên. Hồi nhỏ con giận vì mẹ hay vắng nhà đêm, giờ con hiểu rồi.” |
| Cơ quan với y tế cơ quan | “Nhân ngày 27/2, cả cơ quan cảm ơn chị đã lo đợt khám sức khoẻ định kỳ chu đáo.” |
Mẫu cuối nhắc một nhóm hay bị quên: nhân viên y tế ở trường học, cơ quan, nhà máy, trạm y tế xã phường. Họ làm việc của ngành y ở tuyến đầu, ít khi có dịp được người ta nhớ tới trong ngày này.
Đồng nghiệp ngành y chúc nhau
Nói chuyện thật của nghề. Người trong nghề chúc nhau không cần nhắc “sứ mệnh cao cả”. Một câu như “chúc anh năm nay ca trực ít ca nặng, về nhà kịp ăn tối với con” hiểu đúng điều người trong nghề mong.
Ghi nhận việc cụ thể trong năm. Một ca khó cùng xử lý, một đợt dịch cùng trực, một lần đồng nghiệp gánh giúp lịch trực. Nhắc đúng việc ấy là lời chúc người trong nghề trân trọng.
Chúc người trẻ mới vào nghề. Bác sĩ nội trú, điều dưỡng mới ra trường thường áp lực nhất. Một lời từ người đi trước như “năm đầu ai cũng sợ, cứ hỏi, không ai cười đâu” có giá trị hơn mọi lời chúc hình thức.
Chúc người sắp nghỉ hưu. Ngày 27/2 cuối cùng trước khi nghỉ là dịp nói lời cảm ơn những năm họ dẫn dắt khoa, dạy lớp người trẻ.
Nhớ người đã rời nghề. Có những đồng nghiệp chuyển việc, nghỉ vì sức khoẻ. Một tin nhắn hỏi thăm ngày 27/2 cho họ biết mình vẫn được coi là người trong ngành.
Ngày 27/2 trong gia đình có người làm nghề y
Nhà có bố, mẹ, vợ, chồng làm nghề y thường quen với những bữa cơm thiếu người, những cuộc gọi lúc nửa đêm, những ngày Tết người thân đi trực. Ngày 27/2 là dịp để người trong nhà nói ra điều thường không nói: rằng cả nhà hiểu và ghi nhận sự vắng mặt ấy. Một mẫu tự soạn của người vợ gửi chồng là bác sĩ: “Chúc anh ngày Thầy thuốc khoẻ. Năm nay anh trực mấy cái Tết, con vẫn hỏi bố đâu, em bảo bố đang chăm người ốm. Con tự hào về anh lắm.”
Với con cái lớn lên trong nhà có bố mẹ làm ngành y, lời chúc ngày 27/2 có thể kể một chuyện mình chứng kiến: lần mẹ bỏ dở bữa cơm chạy vào viện, lần bố ngồi nghe điện thoại tư vấn cho hàng xóm lúc khuya. Kể ra như vậy cho bố mẹ biết con đã nhìn thấy, và không trách.
Nếu người làm nghề y trong nhà đang mệt mỏi vì áp lực công việc, lời chúc nên kèm sự chia sẻ cụ thể: hôm nay để người ấy ngủ bù, gánh việc nhà, đưa đón con. Người chăm sóc người khác cũng cần được chăm sóc; ngày 27/2 là lúc để gia đình làm điều đó một cách rõ ràng.
Chuyện phong bì và những lời nên tránh
Ngày 27/2 thường kéo theo câu hỏi có nên kèm quà, kèm phong bì. Bài này không bàn chuyện đó; chỉ lưu ý rằng nhiều bệnh viện có quy định riêng về việc nhận quà, và người làm nghề y có thể khó xử khi nhận. Lời cảm ơn thật lòng, một tấm thiệp viết tay hay một lá thư gửi khoa không bao giờ làm ai khó xử.
Một số câu nên tránh dù có ý tốt. “Chúc bác sĩ đông bệnh nhân” nghe như chúc nhiều người ốm. “Chúc các anh chị năm nay đỡ bị người nhà làm phiền” vô tình chê người khác. “Lương y như từ mẫu, nên bác sĩ phải…” biến lời chúc thành lời đòi hỏi. Lời chúc 27/2 nên nói về người nhận, không mượn dịp để trách hay đòi.
Cũng không nên gắn lời chúc với yêu cầu: “chúc bác sĩ khoẻ, mai bác sĩ khám sớm cho mẹ em được không” khiến lời chúc thành lời nhờ. Chuyện khám chữa cần trao đổi theo quy trình của bệnh viện, tách khỏi ngày lễ. Và đừng đăng ảnh bác sĩ, điều dưỡng lên mạng kèm lời cảm ơn khi chưa hỏi họ; nhiều người không muốn mặt mình xuất hiện công khai.
Viết một lá thư cảm ơn gửi khoa
Thư gửi khoa thường được dán lên bảng tin hoặc đọc trong buổi giao ban, nên cả khoa đều được đọc. Một lá thư tốt chỉ cần một trang, theo trình tự sau:
- Ghi rõ mình là ai. Tên, phòng giường, thời gian nằm viện hoặc tên người nhà đã điều trị.
- Kể ngắn diễn biến. Vào viện vì gì, khó khăn ở đâu. Không cần kể chi tiết bệnh nếu không muốn.
- Nêu tên những người cụ thể. Bác sĩ điều trị, điều dưỡng chăm sóc, hộ lý. Nếu không nhớ tên, mô tả việc họ làm.
- Kể một khoảnh khắc đáng nhớ. Một lời động viên lúc nửa đêm, một lần được giải thích kỹ, một cử chỉ nhỏ.
- Báo tình hình hiện tại. Đã khoẻ, đã đi làm, đã về quê. Đây là phần cả khoa vui nhất.
- Chúc và ký tên. Chúc cả khoa ngày Thầy thuốc bình an, ghi ngày tháng.
Thư có thể gửi qua phòng công tác xã hội hoặc bộ phận tiếp nhận ý kiến của bệnh viện để chắc chắn tới đúng khoa. Một lá thư như vậy đôi khi được giữ lại nhiều năm, nhắc người làm nghề nhớ lý do họ chọn nghề.
Câu chúc 27/2 ngắn cho tin nhắn, thiệp
Những câu ngắn tự soạn dưới đây hợp cho tin nhắn hay dòng ghi trên thiệp kèm hoa. Thêm tên người nhận và một chi tiết riêng:
- “Chúc chị ngày Thầy thuốc bình an, ca trực nào cũng nhẹ nhàng.”
- “Cảm ơn bác sĩ đã chữa cho mẹ em. Chúc bác sĩ luôn khoẻ để còn chăm cho nhiều người khác.”
- “Chúc các cô chú ở trạm y tế ngày 27/2 vui. Cảm ơn mọi người đợt tiêm cho bọn trẻ.”
- “Chúc anh một ngày Thầy thuốc được về nhà đúng giờ.”
- “Con chúc bố ngày 27/2 khoẻ. Nghề của bố vất vả, con tự hào về bố.”
- “Chúc các bạn cùng khoá trường Y ngày Thầy thuốc đầu tiên trong nghề thật vững vàng.”
Lời chúc ngắn dễ trôi qua giữa hàng chục tin nhắn cùng ngày. Một chi tiết riêng, như tên khoa, tên bệnh nhân, một việc cụ thể, là thứ giữ lại lời chúc trong trí nhớ người nhận.
Câu hỏi thường gặp
Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 có từ năm nào?
Ngày 27/2 gắn với lá thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Hội nghị cán bộ y tế năm 1955. Ngày này được chọn làm Ngày Thầy thuốc Việt Nam từ giữa thập niên 1980 và được kỷ niệm hằng năm trong ngành y.
Chỉ bác sĩ mới được chúc ngày 27/2?
Không. Ngày Thầy thuốc là ngày của cả ngành y: bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên, hộ lý, nhân viên y tế cơ sở. Lời chúc gửi tới bất kỳ ai làm việc chăm sóc sức khoẻ đều đúng dịp.
Câu "Lương y như từ mẫu" nghĩa là gì?
Lương y là người thầy thuốc tốt, từ mẫu là người mẹ hiền. Câu này nói người thầy thuốc nên thương người bệnh như mẹ thương con. Trong lá thư năm 1955, câu được viết là lương y phải như từ mẫu.
Có nên gửi lời chúc 27/2 cho bác sĩ đang điều trị cho mình không?
Có thể gửi một lời chúc ngắn, lịch sự. Nên tránh kèm yêu cầu về việc điều trị trong cùng lời chúc. Sau khi ra viện, một lời cảm ơn có tin báo tình hình sức khoẻ sẽ có ý nghĩa hơn.
Lời chúc 27/2 cho người làm y học cổ truyền có khác không?
Về tinh thần không khác. Có thể nhắc tới cách thầy thuốc ấy khám, bắt mạch, giải thích cho người bệnh. Không nên kèm lời khen bài thuốc chữa khỏi bệnh này bệnh kia, vì đó là lời quảng cáo, không phải lời chúc.
Nhân viên y tế nước ngoài làm việc ở Việt Nam có nên được chúc không?
Nên, kèm một câu giải thích ngắn đây là ngày tôn vinh người làm nghề y ở Việt Nam. Nhiều người nước ngoài thấy ý nghĩa khi biết có một ngày như vậy.