Lời chúc Tết bố mẹ của người con đã trưởng thành nên ngắn, cụ thể và có phần cảm ơn: cảm ơn một việc bố mẹ đã làm trong năm, chúc một điều bố mẹ đang mong, và nói một việc con sẽ làm. Với bố mẹ chồng, bố mẹ vợ, giữ cùng khung đó nhưng lời lẽ trang trọng hơn một bậc, xưng “con” rõ ràng và nói cùng vợ hoặc chồng.
Cái khó của nhiều người không nằm ở chữ mà ở sự ngượng. Cả năm ít nói chuyện tình cảm với bố mẹ, đến Tết bỗng phải nói câu chúc trang trọng nên thường lí nhí cho qua. Bài này gợi những câu dễ nói, những tình huống hay gặp như Tết nhà nội hay nhà ngoại, bố mẹ đã ly hôn, bố mẹ một mình, và lời chúc mẫu tự soạn để bạn sửa thành câu của mình.
Khung ba phần cho lời chúc Tết bố mẹ
Phần một: nhắc một điều thật của năm cũ. Bố đưa đón cháu suốt năm học, mẹ nấu cơm mang sang khi con ốm, bố mẹ cho vay tiền sửa nhà. Nhắc đúng một việc, đừng kể lể dài. Câu “năm qua bố mẹ vất vả vì chúng con nhiều” chung quá; câu “năm qua mẹ đón bé nhà con gần như mỗi chiều” mới là lời cảm ơn thật.
Phần hai: chúc điều bố mẹ đang mong. Bố vừa nghỉ hưu thì chúc bố có việc vui để làm. Mẹ hay đau lưng thì chúc mẹ đỡ mỏi, ngủ ngon. Bố mẹ đang muốn đi chơi xa thì chúc năm nay đi được chuyến đó. Chúc trúng mong muốn của người nghe là lời chúc tốt nhất.
Phần ba: nói một việc con sẽ làm. Không cần lời hứa lớn. “Năm nay con sẽ gọi về mỗi tối chủ nhật”, “con sẽ đưa bố đi khám định kỳ”, “Tết sau vợ chồng con về sớm hơn để gói bánh cùng mẹ”. Một việc nhỏ làm được đáng giá hơn mười lời hứa xa.
Kết bằng câu chúc chung. Đến đây mới cần câu quen thuộc như “con chúc bố mẹ năm mới mạnh khoẻ, vui vẻ”. Câu chung đặt cuối thì nghe như lời kết ấm áp, đặt đầu thì nghe như học thuộc.
Lời chúc mẫu cho từng hoàn cảnh
Các câu dưới là mẫu tự soạn. Hãy thay phần trong ngoặc bằng chuyện thật của nhà mình; nếu không có chuyện gì để thay, câu chung ở cuối vẫn dùng được.
| Hoàn cảnh | Lời chúc mẫu tự soạn |
|---|---|
| Con độc thân, sống xa nhà | “Năm qua con đi làm xa, mẹ gọi thì con hay bận. Năm mới con chúc bố mẹ khoẻ, vui. Con sẽ gọi về mỗi tuần một lần, bố mẹ nhớ nghe máy nhé.” |
| Con đã có gia đình, ở gần | “Cả năm bố mẹ đỡ chúng con việc đưa đón cháu. Vợ chồng con chúc bố mẹ năm mới mạnh khoẻ, có thêm thời gian cho mình, đi chơi với các bác trong hội hưu trí.” |
| Bố vừa nghỉ hưu | “Bố ơi, năm đầu bố được nghỉ ngơi. Con chúc bố năm mới khoẻ, tìm được thú vui mới, chiều chiều đi bộ cùng mẹ. Có việc gì cần con, bố cứ gọi.” |
| Mẹ ở một mình | “Năm mới con chúc mẹ ngủ ngon, ăn được, chân tay nhẹ nhàng. Con sẽ thu xếp đón mẹ lên ở với chúng con ít hôm sau Tết.” |
| Con vừa trải qua một năm khó | “Năm qua con làm bố mẹ lo nhiều. Cảm ơn bố mẹ đã không trách con. Năm mới con chúc bố mẹ yên lòng, con sẽ cố gắng từng chút một.” |
Nói lời chúc khi bố mẹ đang ngồi, không vội. Nếu ngượng, bạn có thể rót chén trà mời trước, rồi nói trong lúc trao chén. Một cử chỉ nhỏ giúp câu nói đỡ gượng.
Chúc Tết bố mẹ chồng: lời của con dâu
Với nhiều nàng dâu, buổi chúc Tết đầu tiên ở nhà chồng là lúc hồi hộp nhất. Cách gọn nhất là chúc cùng chồng: chồng nói trước một câu chung, vợ nói tiếp một câu ngắn của riêng mình, xưng “con” và gọi “bố mẹ” theo cách nhà chồng quen gọi. Có nhà gọi “thầy u”, “ba má”, “cha mẹ”; hỏi chồng trước để gọi cho đúng.
Lời chúc của con dâu nên có ý cảm ơn sự đón nhận. Một mẫu tự soạn: “Năm đầu con về làm dâu, có gì chưa phải bố mẹ bỏ qua cho con. Năm mới con chúc bố mẹ mạnh khoẻ, vui với con cháu. Con sẽ học mẹ nấu những món của nhà mình.” Câu cuối nghe giản dị nhưng cho mẹ chồng biết con dâu muốn gần gũi, không chỉ làm cho xong phép.
Khi đã làm dâu nhiều năm, lời chúc có thể thân hơn, nhắc chuyện riêng giữa hai mẹ con: mẹ giúp trông cháu khi con đi công tác, bố sửa giúp cái bếp. Tránh so sánh nhà chồng với nhà mình, tránh nhắc chuyện năm cũ có va chạm. Ngày Tết không phải lúc giải quyết khúc mắc; nếu có điều cần nói, để một dịp riêng sau Tết.
Chúc Tết bố mẹ vợ: lời của con rể
Con rể thường được kỳ vọng nói năng chững chạc hơn, nhất là ở những nhà còn coi trọng lễ nghĩa. Cách đứng và lời chúc nên rõ ràng: đứng thẳng, gọi “thưa bố, thưa mẹ” nếu nhà vợ quen kiểu đó, xưng “con” và nói đủ câu. Một mẫu tự soạn: “Thưa bố mẹ, năm qua vợ chồng con được bố mẹ đỡ đần nhiều. Năm mới con chúc bố mẹ mạnh khoẻ, an vui. Con hứa chăm lo cho vợ con chu đáo để bố mẹ yên lòng.”
Ý “chăm lo cho con gái của bố mẹ” là điều nhiều ông bố bà mẹ vợ muốn nghe nhất, nhưng nói một lần là đủ, nói to quá lại thành khoe. Với bố vợ, con rể có thể kèm một câu về sở thích của ông: “Năm nay con chúc bố khoẻ để còn đi câu với con mấy chuyến.” Câu này kéo khoảng cách giữa hai người đàn ông lại gần hơn mọi chữ trang trọng.
Nếu bố mẹ vợ ở xa và vợ chồng chỉ về được mùng Hai, mùng Ba, nên gọi điện chúc vào sáng mùng Một trước. Một cuộc gọi ngắn của con rể vào sáng mùng Một thường được bố mẹ vợ nhớ hơn cả món quà mang về hôm sau.
Tết nhà nội hay nhà ngoại và những tình huống khó nói
Năm nay ăn Tết bên nội, chưa về được bên ngoại. Gọi video bên ngoại ngay sau buổi chúc Tết bên nội, cả hai vợ chồng cùng chúc. Hẹn rõ ngày về, đừng nói “khi nào rảnh con về”. Câu hẹn cụ thể khiến bố mẹ yên tâm là mình không bị xếp sau.
Bố mẹ đã ly hôn, mỗi người một nơi. Chúc riêng từng người, không nhắc người kia trong lời chúc, không chuyển lời của người này sang người kia trừ khi được nhờ. Thời gian chia đều hết mức có thể; nếu không đều được, giải thích nhẹ nhàng và đừng để bố hay mẹ phải hỏi.
Bố dượng, mẹ kế. Gọi theo cách đã quen trong nhà và chúc như chúc bố mẹ. Nếu quan hệ còn ngại, một câu chúc ngắn, lịch sự, có cảm ơn sự chăm sóc trong năm là đủ. Không ai đòi hỏi lời chúc phải thân hơn mức quan hệ thật.
Bố hoặc mẹ đã mất, người còn lại ở một mình. Đầu năm là lúc người còn lại nhớ bạn đời nhiều nhất. Có thể nhắc người đã khuất một cách nhẹ nhàng nếu bố hoặc mẹ muốn nói tới: “Chắc bố cũng vui khi thấy mẹ khoẻ thế này.” Nếu không chắc, cứ chúc sức khoẻ và ở lại lâu hơn mọi năm.
Bố mẹ và con đang có khúc mắc. Tết không giải quyết được mâu thuẫn, nhưng một lời chúc đúng mực mở ra cánh cửa. “Năm mới con chúc bố mẹ khoẻ. Có gì con làm bố mẹ buồn, sau Tết con xin được nói chuyện.” Câu này không nhận hết lỗi, cũng không đổ lỗi.
Chọn lúc nói lời chúc với bố mẹ trong mấy ngày Tết
Sáng mùng Một thường đông người, mọi thứ diễn ra nhanh, lời chúc dễ bị cuốn theo nghi thức. Nhiều người con chọn nói lời chúc chính thức trong buổi sáng ấy, rồi để dành phần tình cảm hơn cho một lúc yên: tối giao thừa khi cả nhà đang trông nồi bánh, bữa cơm chiều mùng Một khi khách đã về, hay lúc chở bố mẹ đi lễ đầu năm. Câu nói lúc ấy không cần trang trọng, chỉ cần thật.
Với con ở xa về muộn, ngày ba mươi Tết thường bận dọn nhà, đi chợ, lau bàn thờ. Đừng đợi tới lúc bày mâm cỗ mới nói một câu; vừa làm cùng bố mẹ vừa nói chuyện năm qua cũng là một cách chúc. Có những ông bố không giỏi nghe lời hoa mỹ nhưng rất vui khi con cùng ra vườn chặt cành đào, buộc lại cây nêu.
Nếu đến mùng Ba con phải đi, hãy nói một câu chào trước khi lên đường, dặn bố mẹ giữ sức và hẹn lần về sau. Người già nhớ lời chào lúc chia tay không kém lời chúc lúc đoàn tụ, nhiều khi còn nhớ hơn, vì đó là câu cuối cùng họ nghe trước một quãng dài chờ đợi.
Những câu nên tránh khi chúc Tết bố mẹ
Có những câu nói ra với ý tốt nhưng người nghe lại thấy buồn. Danh sách dưới tổng hợp từ những tình huống nhiều gia đình kể lại:
- “Năm nay bố mẹ bớt lo cho chúng con đi.” Bố mẹ nghe thành “đừng xen vào”. Nói “con lớn rồi, bố mẹ cứ yên tâm nghỉ ngơi” sẽ mềm hơn.
- “Chúc bố mẹ năm nay đừng ốm nữa.” Nhắc bệnh ngay đầu năm. Chúc khoẻ, ăn ngon ngủ yên là đủ.
- “Con chúc bố mẹ năm nay có cháu bế.” Nếu là người con đang được giục cưới, giục sinh, câu này làm chủ đề nhạy cảm nổi lên cả buổi. Để bố mẹ tự nói nếu muốn.
- “Năm mới chúc bố mẹ phát tài.” Không sai, nhưng với bố mẹ đã nghỉ hưu nghe lạc chỗ. Lời chúc tiền bạc hợp với người đang làm ăn hơn.
- Lời chúc chép từ mạng gửi qua tin nhắn khi đang ngồi cùng nhà. Đã ngồi cạnh nhau thì nói bằng miệng, dù chỉ một câu. Tin nhắn dài đẹp không thay được.
Nói xong lời chúc, ở lại ngồi với bố mẹ. Nhiều người chúc rất chu đáo rồi lập tức cầm điện thoại hoặc đi chúc nơi khác. Bố mẹ nhớ cả quãng ngồi sau lời chúc ấy, có khi nhớ hơn chính lời chúc.
Câu hỏi thường gặp
Con dâu mới về nhà chồng có phải chúc Tết riêng bố mẹ chồng không?
Nhiều nhà mong con dâu nói một câu riêng sau lời chúc chung của chồng, nhất là Tết đầu tiên. Câu ngắn là đủ: cảm ơn bố mẹ đã đón nhận, chúc sức khoẻ, mong được học nếp nhà. Hỏi chồng trước về cách xưng gọi và thứ tự để không lúng túng.
Không quen nói lời tình cảm với bố mẹ thì chúc Tết thế nào?
Hãy dựa vào một việc cụ thể thay vì chữ tình cảm. Cảm ơn bố đã sửa xe giúp, cảm ơn mẹ đã nấu món con thích. Câu cụ thể dễ nói hơn câu “con yêu bố mẹ”, mà bố mẹ vẫn hiểu đó là tình cảm.
Nên chúc Tết bố mẹ trước hay đi chúc Tết ông bà trước?
Trong nhà có ông bà thì chúc ông bà trước, rồi mới đến bố mẹ. Nếu ông bà ở nhà khác, nhiều gia đình chúc bố mẹ ở nhà mình trước rồi cả nhà cùng sang ông bà. Nếp mỗi nhà một khác, bạn theo cách gia đình quen làm.
Vợ chồng ăn Tết luân phiên nội ngoại, năm không về thì chúc thế nào?
Gọi video vào sáng mùng Một, cả hai vợ chồng cùng có mặt trên màn hình. Nói ngắn, có cảm ơn, có hẹn ngày về cụ thể. Gửi một lời nhắn thoại riêng cho bố mẹ bên ấy vào tối giao thừa cũng là cách giữ ấm khi không về được.
Có nên kèm phong bao mừng tuổi bố mẹ khi chúc Tết không?
Nhiều con đã đi làm có lệ biếu bố mẹ phong bao đầu năm. Đó là chuyện từng nhà, tuỳ sức và tuỳ thoả thuận giữa anh chị em. Quan trọng là câu nói khi trao, sao cho bố mẹ nhận mà không thấy ngại, ví dụ coi đó là chút lộc đầu năm.
Bố mẹ chồng và bố mẹ vợ ở cùng một bữa tiệc Tết thì chúc ai trước?
Cách gọn nhất là đôi vợ chồng chúc chung cả bốn người một lời, gọi đủ hai bên. Nếu chúc riêng, nhiều nhà để người chồng chúc bố mẹ vợ và người vợ chúc bố mẹ chồng trước, như một cử chỉ tôn trọng bên kia.