Ở nơi làm việc, lời chúc Tết tốt là lời ngắn, nhắc đúng một việc chung trong năm và chúc điều người nhận thật sự cần: với sếp là sức khoẻ và một năm công việc thuận lợi, với đồng nghiệp là năm mới nhẹ nhàng hơn năm cũ, với cấp dưới là lời cảm ơn có tên việc cụ thể. Không cần chữ to, không cần câu dài; chỉ cần người nhận thấy bạn đã để ý họ làm gì.
Lời chúc nơi công sở rơi vào ba dịp: buổi tất niên cuối năm, mấy ngày nghỉ Tết khi mọi người nhắn qua điện thoại, và buổi khai xuân ngày đi làm lại. Mỗi dịp có giọng riêng. Bài đi qua từng dịp, từng vai, những câu nên tránh, kèm mẫu tự soạn để bạn sửa theo nơi mình làm.
Ba dịp chúc Tết ở nơi làm việc
Mỗi dịp có người nghe khác nhau và độ dài khác nhau. Nắm được khác biệt này là tránh được phần lớn những lời chúc lạc giọng.
| Dịp | Ai nghe | Độ dài hợp | Giọng |
|---|---|---|---|
| Tất niên cuối năm | Cả phòng, cả công ty, đôi khi có khách | Một đến ba câu khi nâng cốc; phát biểu thì do người được giao | Ấm, nhìn lại năm cũ, cảm ơn |
| Nghỉ Tết (tin nhắn) | Từng người hoặc nhóm chung | Hai đến bốn câu | Thân, riêng tư, không bàn việc |
| Khai xuân ngày đi làm lại | Cả phòng, gặp mặt trực tiếp | Một câu khi bắt tay, chào | Vui, hướng về năm mới, ngắn gọn |
Phần đông lời chúc lạc giọng vì mang giọng của dịp này sang dịp khác: nhắn riêng cho sếp mà như đọc diễn văn tất niên, hay chúc cả phòng lúc khai xuân mà kể chuyện riêng của mình quá dài. Phần phát biểu chính thức của lãnh đạo hay người đại diện ở buổi tất niên là một thể loại riêng, dài hơn nhiều so với lời chúc.
Chúc Tết sếp: kính mà không nịnh
Lời chúc gửi cấp trên dễ trượt về hai phía: hoặc khô như văn bản, hoặc ngọt tới mức nghe như nịnh. Cách giữ thăng bằng là cảm ơn một việc cụ thể mà sếp đã làm cho mình hoặc cho nhóm, rồi chúc điều chung. Một mẫu tự soạn: “Em chúc anh năm mới mạnh khoẻ, gia đình bình an. Cảm ơn anh đã tin giao cho em dự án quý ba, em học được nhiều. Năm mới em mong tiếp tục được làm việc cùng anh.”
Câu cảm ơn cụ thể là phần quan trọng nhất. Nó không khen sếp “giỏi”, “tài”, mà ghi nhận một hành động: tin giao việc, bỏ thời gian góp ý, đứng ra đỡ khi nhóm gặp sự cố. Người làm quản lý thường ít được nghe ghi nhận như thế, nên câu ấy được nhớ.
Tránh những câu như “chúc anh năm mới thăng tiến lên vị trí cao hơn” khi bạn không biết sếp có muốn hay không, và tránh mọi câu xin xỏ khéo như “mong anh năm nay để ý tới em hơn”. Lời chúc đầu năm không phải lúc bàn lương, bàn thăng chức. Nếu có điều cần đề xuất, để dành cho buổi trao đổi công việc sau Tết.
Với sếp nữ, sếp lớn tuổi hơn nhiều, hay sếp người nước ngoài, giữ lời chúc trung tính: sức khoẻ, gia đình, một năm làm việc thuận lợi. Bỏ những câu khen ngoại hình hay đùa về tuổi tác.
Lời chúc mẫu theo quan hệ ở nơi làm việc
Các mẫu dưới đây là mẫu tự soạn. Phần trong ngoặc thay bằng việc thật; đổi xưng hô anh, chị, em theo đúng thói quen của phòng bạn.
| Người nhận | Lời chúc mẫu tự soạn |
|---|---|
| Đồng nghiệp ngồi cạnh | “Năm nay cảm ơn chị đã gánh giúp em mấy hôm (em nghỉ ốm). Chúc chị và cả nhà năm mới khoẻ, Tết được nghỉ cho đã.” |
| Đồng nghiệp khác phòng hay phối hợp | “Chúc anh năm mới an khang. Năm vừa rồi hai phòng mình làm (đợt kiểm kê) cùng nhau trơn tru, năm nay mong cứ vậy.” |
| Cấp dưới trực tiếp | “Chúc em năm mới khoẻ, Tết vui bên gia đình. Cảm ơn em đã giữ (mảng khách miền Trung) suốt năm, anh rất yên tâm. Ra Tết mình bàn tiếp kế hoạch nhé.” |
| Người mới vào trong năm | “Năm đầu tiên ở đây của em, có gì bỡ ngỡ chắc cũng qua rồi. Chúc em năm mới mạnh khoẻ, có thêm nhiều việc mình thích.” |
| Người sắp nghỉ hưu | “Đây là Tết cuối anh còn ở cơ quan mình. Chúc anh năm mới khoẻ, vui, và có nhiều thời gian cho những việc anh để dành bấy lâu.” |
| Bảo vệ, tạp vụ, tài xế | “Chúc cô năm mới khoẻ, cả nhà vui Tết. Cảm ơn cô cả năm giữ văn phòng sạch sẽ cho mọi người.” |
Dòng cuối thường bị quên. Những người làm việc thầm lặng trong tòa nhà ít khi được ai chúc Tết riêng; một câu cảm ơn có tên công việc của họ là lời chúc họ nhớ lâu nhất.
Lời chúc trong nhóm chat của công ty
Nhóm chat của phòng, của dự án, của cả công ty thường rộn lên vào chiều ba mươi. Vài quy ước giúp lời chúc chung không làm phiền:
- Mỗi người một tin là đủ. Không gửi chuỗi ảnh, thiệp động, video dài. Nhiều người dùng điện thoại công việc với bộ nhớ hạn chế.
- Người lãnh đạo nhóm chúc trước. Ở nhiều nơi, trưởng phòng hay quản lý gửi lời chúc đầu tiên, mọi người phản hồi ngắn sau. Thứ tự này giúp nhóm không bị loạn.
- Không bàn việc trong mấy ngày Tết. Một câu “ra Tết anh chị xem giúp em file kia nhé” chen vào giữa lời chúc làm mọi người nhớ tới công việc đúng lúc đang nghỉ.
- Không chúc kèm chỉ tiêu. “Chúc cả phòng năm nay vượt doanh số gấp đôi” nghe như giao việc. Để mục tiêu cho buổi họp đầu năm.
- Tôn trọng người không ăn Tết như mình. Đồng nghiệp người nước ngoài, đồng nghiệp theo tôn giáo khác vẫn vui khi nhận lời chúc năm mới; chỉ cần lời chúc trung tính, không gắn với nghi lễ cụ thể.
Nếu nhóm có hàng trăm người, một biểu tượng cảm xúc thả vào tin của lãnh đạo cũng là cách hồi đáp lịch sự. Không ai bắt buộc phải viết một đoạn chúc riêng trong nhóm đông như vậy; dành lời chúc riêng cho những người thật sự làm việc cùng mình.
Lời chúc khi nâng cốc ở buổi tất niên
Buổi tất niên là lúc cả phòng ngồi cùng bàn, đi qua từng bàn chúc nhau. Lời chúc ở đây khác tin nhắn: nói to vừa đủ, ngắn, nhìn vào người được chúc. Khi đi chúc bàn khác, câu gọn nhất là gọi tên bàn hoặc phòng, cảm ơn một việc chung, chúc năm mới. Một mẫu tự soạn: “Em thay mặt phòng kế toán cảm ơn bên kinh doanh cả năm gửi chứng từ đúng hẹn, chúc cả nhà năm mới khoẻ, Tết vui.” Câu ấy vừa vui vừa có thông tin, người nghe nhớ lâu hơn một câu chúc suông.
Ở bàn có lãnh đạo, chờ người lớn nhất bàn nâng cốc trước rồi mới chúc. Không ép người khác uống, không ép người không uống rượu bia phải nâng ly “cho đủ lễ”; nâng cốc nước hay cốc trà cũng là chúc. Một lời chúc kèm lời ép uống làm hỏng chính cái không khí mà lời chúc muốn tạo ra.
Người mới vào làm trong năm thường ngại bước tới chúc bàn khác. Nếu bạn là người cũ, rủ người mới đi cùng và giới thiệu họ khi chúc. Một buổi tất niên như thế giúp người mới thấy mình đã thuộc về nơi này hơn mọi buổi giới thiệu chính thức.
Lời chúc khai xuân ngày đi làm lại
Ngày đầu đi làm sau Tết, nhiều nơi có buổi gặp mặt ngắn, lãnh đạo phát lộc đầu năm, mọi người chúc nhau. Lời chúc lúc này nên ngắn nhất: một câu khi bắt tay, một câu khi gặp ở hành lang. “Chúc mừng năm mới anh, chúc anh một năm suôn sẻ” là đủ. Hỏi thêm “Tết vừa rồi nhà anh có về quê không” mở ra câu chuyện tự nhiên hơn mọi lời chúc dài.
Nếu bạn được giao nói vài lời thay mặt nhóm trong buổi khai xuân, giữ trong khoảng một phút: cảm ơn năm cũ, chúc sức khoẻ cả tập thể, nói một mong muốn chung cho năm mới. Bài phát biểu dài thuộc về một thể loại khác; ở đây chỉ cần vài câu gọn, nói rõ, không đọc giấy.
Khi nhận lộc đầu năm từ lãnh đạo, nhận bằng hai tay, cảm ơn và chúc lại một câu ngắn. Không mở phong bao tại chỗ, không so sánh với đồng nghiệp. Đây là nghi thức để mở đầu năm làm việc cho vui, không phải phần thưởng.
Những câu nên tránh khi chúc Tết ở nơi làm việc
Chúc kèm chuyện riêng tư. “Chúc chị năm nay lấy chồng nhé”, “chúc anh năm nay có con trai” là những câu nhiều người nói như đùa, nhưng người nhận có thể đang gặp khó khăn mà bạn không biết. Ở nơi làm việc, chuyện hôn nhân, con cái, sức khoẻ không nên thành lời chúc.
Chúc kèm so sánh. “Năm nay chúc em làm được như chị A” đặt người nhận vào cuộc đua không ai muốn.
Chúc kèm hứa hẹn thay công ty. Trưởng nhóm không nên chúc “năm nay cả phòng chắc chắn được tăng lương” khi điều đó chưa được quyết. Lời chúc không thành dễ biến thành lời hứa thất hứa.
Chúc kèm đùa về tuổi, về ngoại hình. Câu đùa quen trong nhóm bạn thân có thể thành chuyện không vui ở công ty, nhất là khi có người mới hoặc người khác thế hệ.
Viết tắt, tiếng lóng với người lớn tuổi. Tin nhắn “cmnm, chúc a nm mới zui zẻ” có thể vui với bạn cùng tuổi, nhưng gửi cho sếp hay đồng nghiệp lớn tuổi thì thành cẩu thả. Ở nơi làm việc, viết đủ chữ, có dấu, đọc lại một lần trước khi gửi.
Chúc kèm năm tuổi, sao hạn. Ngày Tết, có người hay nói “năm nay em vào năm tuổi, cẩn thận nhé”. Nơi làm việc có nhiều người với niềm tin khác nhau; một lời chúc không doạ ai luôn là lời chúc an toàn nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chúc Tết sếp riêng bằng tin nhắn không?
Nhiều người nhắn riêng cho quản lý trực tiếp vào chiều ba mươi hoặc mùng Một, đó là phép lịch sự bình thường. Giữ tin ngắn, có lời cảm ơn cụ thể, không bàn việc, không xin xỏ. Với lãnh đạo cấp cao ít làm việc trực tiếp, lời chúc chung trong buổi tất niên là đủ.
Sếp chúc Tết nhân viên nên nói gì?
Lời chúc của người quản lý nên có lời cảm ơn về một việc cụ thể của từng người hoặc của cả nhóm, chúc sức khoẻ, Tết vui bên gia đình. Tránh kèm chỉ tiêu hay giao việc trong lời chúc. Nhân viên nhớ lời ghi nhận nhiều hơn lời dặn dò.
Trong nhóm chat công ty, không chúc có bị coi là thiếu lịch sự không?
Với nhóm đông vài trăm người, không ai để ý từng người có chúc hay không. Một biểu tượng cảm xúc hồi đáp tin của lãnh đạo là đủ lịch sự. Lời chúc riêng nên dành cho những người làm việc trực tiếp với mình.
Đồng nghiệp vừa có tang thì chúc Tết thế nào?
Không gửi lời chúc vui vẻ, rộn ràng. Nhắn riêng một câu hỏi thăm, mong đồng nghiệp giữ sức khoẻ, có gia đình bên cạnh. Ngày đi làm lại, chào bình thường, không hỏi han quá nhiều trước mặt mọi người.
Chúc Tết đồng nghiệp người nước ngoài có cần khác không?
Lời chúc trung tính về sức khoẻ, hạnh phúc, một năm mới tốt đẹp là hợp. Có thể giải thích ngắn rằng Tết là dịp năm mới theo âm lịch của người Việt. Nhiều đồng nghiệp nước ngoài thích nghe ý nghĩa của câu chúc tiếng Việt quen như chúc mừng năm mới.
Lời chúc ở buổi tất niên nên dài bao nhiêu?
Nếu chỉ là nâng cốc ở bàn tiệc, một đến ba câu là đẹp. Nếu được giao phát biểu thay mặt nhóm, khoảng một đến hai phút. Lời chúc dài quá khiến mọi người đứng cầm cốc mỏi tay và mất đi không khí vui của buổi tiệc.