Ngày 20/10 là ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930), nên lời chúc 20/10 thường gần gũi, nghiêng về gia đình và người phụ nữ Việt cụ thể quanh mình: mẹ, vợ, bà, mẹ chồng, mẹ vợ, chị em trong họ. Lời chúc tốt cho dịp này là lời nói được một nét riêng của người nhận, bằng giọng thường ngày trong nhà, không cần chữ to.
Vì 20/10 đến chỉ bảy tháng sau 8/3, nhiều người gửi lại đúng câu đã dùng, và người nhận nhận ra. Bài này nói gọn khác biệt giữa hai ngày, gợi ý lời chúc cho từng người phụ nữ trong nhà và trong họ, cách chúc người ở quê, người lớn tuổi không quen tin nhắn, và những mẫu tự soạn để bạn sửa theo nhà mình.
20/10 khác 8/3 ở đâu khi viết lời chúc
Hai ngày cùng tôn vinh phụ nữ, nhưng gốc gác khác nhau nên giọng chúc cũng nên khác. Bảng dưới là cách nhiều gia đình và cơ quan vẫn làm, không phải quy định:
| Khía cạnh | Ngày 8/3 | Ngày 20/10 |
|---|---|---|
| Gốc ngày lễ | Ngày Quốc tế Phụ nữ, gắn với phong trào quyền lao động và bầu cử | Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, 20/10/1930 |
| Phạm vi | Quốc tế, nhiều nước cùng kỷ niệm | Riêng của Việt Nam |
| Giọng lời chúc hay gặp | Ghi nhận công sức, quyền và đóng góp | Gần gũi, gia đình, nhắc đức tính và sự tần tảo |
| Người hay được chúc | Đồng nghiệp, cô giáo, bạn bè, người thân | Mẹ, vợ, bà, phụ nữ trong họ, chị em ở quê |
| Ở cơ quan | Thường có hoạt động lớn hơn | Thường có gặp mặt, tặng hoa gọn hơn |
Bảng này giúp tránh gửi trùng: nếu 8/3 bạn đã cảm ơn chị đồng nghiệp vì một dự án, thì 20/10 có thể hỏi thăm gia đình chị, chúc chị có thời gian cho con, cho bố mẹ. Hai lời chúc bổ sung cho nhau thay vì lặp lại.
Chúc mẹ ngày 20/10: nói bằng chuyện trong nhà
Với mẹ, lời chúc 20/10 không cần gọi mẹ là “người phụ nữ vĩ đại”. Mẹ biết con thương mình; điều mẹ thích nghe hơn là con nhớ những việc nhỏ. Thay vì “con chúc mẹ luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc”, hãy thêm một hình ảnh thật: “Con nhớ hồi con đi thi, sáng nào mẹ cũng nấu cháo trứng. Con chúc mẹ khoẻ để cuối tuần này con về nấu lại cho mẹ ăn” (mẫu tự soạn).
Con ở xa có thể gọi điện thay vì nhắn tin. Nhiều bà mẹ lớn tuổi không đọc kỹ tin nhắn dài, nhưng một cuộc gọi năm phút nghe giọng con thì nhớ cả tuần. Nếu gửi quà qua đường bưu điện, kẹp vào một tờ giấy viết tay vài dòng; chữ tay của con với mẹ quý hơn thiệp in sẵn.
Với mẹ chồng, mẹ vợ, lời chúc nên do chính người con dâu, con rể nói, không nhờ chồng hay vợ nói hộ. Câu không cần dài, nhưng nên có một lời cảm ơn cụ thể: mẹ trông cháu cho để đi làm, mẹ gửi lên bao gạo, mẹ dạy món canh nhà nội. Mối quan hệ dâu – rể với cha mẹ bên kia xây bằng những câu như thế qua nhiều năm.
Lời chúc 20/10 mẫu cho phụ nữ trong nhà và trong họ
Mẫu tự soạn, chỗ trong ngoặc thay bằng chuyện thật. Với người lớn tuổi, đọc to lên xem có trôi chảy không trước khi nói.
| Người nhận | Lời chúc mẫu tự soạn |
|---|---|
| Mẹ chồng | “Con chúc mẹ 20/10 khoẻ, vui. Cảm ơn mẹ cả năm nay đón cháu giúp vợ chồng con. Thứ Bảy này con về nấu cơm, mẹ nghỉ một bữa.” |
| Mẹ vợ | “Con chúc mẹ ngày 20/10 mạnh khoẻ. Món (canh chua) mẹ dạy, nhà con giờ tuần nào cũng nấu, bọn trẻ nhớ bà mỗi lần ăn.” |
| Vợ | “Chúc em 20/10 vui. Mười năm rồi nhà mình qua bao nhiêu chuyện, chuyện nào em cũng đứng đầu. Anh cảm ơn em.” |
| Bà nội, bà ngoại | “Cháu chúc bà ngày Phụ nữ Việt Nam mạnh khoẻ, ăn được ngủ được. Tết này cháu về, bà kể tiếp chuyện ngày xưa cho cháu nghe.” |
| Thím, mợ, cô, dì | “Cháu chúc dì 20/10 vui khoẻ. Hồi cháu mới lên thành phố, may có dì cho ở nhờ, cháu nhớ mãi.” |
| Chị dâu, em dâu | “Chúc chị 20/10 nhẹ việc. Nhà mình đông, giỗ chạp chị lo nhiều nhất, cả nhà đều biết.” |
Lời chúc trong họ hàng có một điểm tế nhị: đừng so người này với người kia. Khen con dâu này đảm đang trước mặt con dâu khác, hay khen bà nội mà quên bà ngoại, đều là chuyện hay xảy ra vào những dịp như thế.
Chúc phụ nữ lớn tuổi và người ở quê
Nói trực tiếp hoặc gọi điện. Nhiều bà, nhiều mẹ ở quê không quen đọc tin nhắn chữ nhỏ. Lời chúc qua điện thoại, hay nhờ người nhà đưa máy cho nói chuyện, vẫn là cách được đón nhận nhất.
Dùng từ quen thuộc. Những chữ như “tôn vinh”, “bình đẳng giới” rất đúng nhưng xa lạ trong câu chuyện nhà quê. Câu “chúc bà khoẻ, mắt sáng, ăn ngon, con cháu đầy nhà” gần gũi hơn nhiều.
Nhắc công việc họ đã làm cả đời. Người phụ nữ ở quê thường làm ruộng, buôn chợ, nuôi lợn, đan lát. Một câu như “cả đời bà nuôi bảy người con ăn học” nói được đúng điều họ tự hào.
Kèm sự có mặt nếu được. Về thăm một buổi, nấu một bữa, đưa đi khám sức khoẻ định kỳ có giá trị hơn mọi lời chúc. Nếu không về được, gửi lời hẹn cụ thể.
Tránh nhắc tuổi già, bệnh tật. Chúc sức khoẻ thì được, nhưng tránh những câu như “bà còn sống được bao năm nữa để con cháu báo hiếu”. Người lớn tuổi nghe những câu ấy dễ chạnh lòng.
Lời chúc 20/10 ở cơ quan và trong hội nhóm
Ở nhiều cơ quan, 20/10 là dịp gặp mặt chị em, tặng hoa, có khi kèm văn nghệ nhẹ. Lời chúc chung do người đại diện nói nên nhắc đến phụ nữ Việt Nam ở mức chung, rồi đi vào đóng góp cụ thể của chị em trong đơn vị trong năm. Một mẫu tự soạn: “Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam, thay mặt anh em trong phòng, xin chúc các chị, các em khoẻ, gia đình êm ấm. Năm nay phòng mình qua được (đợt kiểm tra cuối năm) là nhờ sự cẩn thận của các chị.”
Trong hội nhóm như hội phụ huynh, câu lạc bộ, nhóm thể dục buổi sáng, lời chúc nên ngắn và chung, không nêu tên riêng ai để khỏi người được nhắc người không. Nếu muốn ghi nhận ai đó đặc biệt, nhắn riêng.
Với đối tác, khách hàng là nữ, lời chúc 20/10 qua tin nhắn hay thư nên giữ trang trọng vừa phải, không dùng biểu tượng cảm xúc quá nhiều, không khen ngoại hình. Một câu chúc sức khoẻ và cảm ơn sự hợp tác trong năm là vừa. Nếu tặng hoa hoặc quà, lời ghi trên thiệp chỉ cần một hai dòng có tên người nhận và tên người gửi.
Một điều nhiều cơ quan hay quên là các anh trong phòng cũng có mẹ, vợ, con gái ở nhà. Người phụ trách có thể nhắc khéo trong nhóm chung từ hôm trước để mọi người kịp chuẩn bị lời chúc cho gia đình mình, thay vì chỉ lo hoa cho chị em ở cơ quan. Ngày 20/10 trọn vẹn là khi lời chúc đến được cả người phụ nữ ở nơi làm việc lẫn người phụ nữ đang chờ ở nhà; một câu nhắc nhỏ như vậy không tốn gì mà nhiều gia đình được thêm một bữa tối ấm.
Vợ chồng, người yêu chúc nhau ngày 20/10
Vợ chồng đã sống với nhau lâu thường ngại nói lời chúc, vì “nói ra nghe kỳ”. Nhưng chính những năm dài mới cần một câu ghi nhận. Lời chúc vợ ngày 20/10 không cần lãng mạn; chỉ cần cho thấy chồng nhìn thấy những việc vợ làm mà không ai nhắc tới: dậy sớm nấu ăn sáng, nhớ lịch tiêm của con, nhớ ngày giỗ bên nội. Một mẫu tự soạn: “Hôm nay 20/10, anh không giỏi nói. Chỉ biết là nhà mình chạy được là nhờ em nhớ hết mọi thứ. Cảm ơn em, tối nay để anh dọn.”
Với người yêu, lời chúc có thể nhẹ nhàng và vui hơn, nhắc một kỷ niệm chung của hai người. Tránh so sánh người yêu với người cũ hay với bạn gái của bạn bè, kể cả để khen. Nếu hai người đang xa nhau, một cuộc gọi đúng giờ hẹn quý hơn một món quà gửi muộn.
Người chồng có vợ đi làm xa, hay vợ đang ở cữ, đang chăm bố mẹ ốm, có thể biến lời chúc thành một việc làm: nhận đón con cả tuần, nấu bữa tối, thay vợ về quê một chuyến. Đến đây lời chúc đã thành sự chia sẻ, đúng với ý nghĩa ngày lễ hơn mọi bó hoa.
Lời chúc 20/10 ngắn để ghi thiệp, kèm hoa
Thiệp kèm hoa hay quà thường chỉ đủ chỗ cho một hai câu. Dưới đây là những câu ngắn tự soạn, chọn câu hợp người nhận rồi thêm tên vào đầu:
- “Chúc mẹ ngày 20/10 thật khoẻ, nhà mình còn cần mẹ cằn nhằn dài dài.” (cho mẹ, giọng thân)
- “Cảm ơn em đã giữ cho nhà mình ấm suốt mấy năm qua. Chúc em 20/10 được nghỉ ngơi.” (cho vợ)
- “Chúc bà khoẻ, mắt sáng, chân cứng, Tết này con cháu về đủ.” (cho bà)
- “Chúc chị ngày Phụ nữ Việt Nam vui, nhẹ việc, có nhiều thời gian cho mình.” (cho chị, đồng nghiệp)
- “Nhân ngày 20/10, chúc cô luôn khoẻ và giữ được niềm vui với nghề.” (cho cô giáo)
- “Chúc chị và gia đình ngày 20/10 bình an. Cảm ơn chị đã đồng hành với chúng em trong năm.” (cho đối tác, khách hàng)
Khi ghi thiệp tay, viết chậm, chữ rõ, ký đủ tên. Thiệp kèm hoa nhiều người tặng cùng lúc rất dễ lẫn nếu chỉ ký một chữ tắt. Nếu muốn tặng câu chữ treo tường thay thiệp, có thể xem thêm vật phẩm trên Vật Phẩm Phong Thủy, nhưng lời chúc nói bằng miệng vẫn nên có.
Câu hỏi thường gặp
Ngày 20/10 có phải ngày nghỉ lễ không?
Không. Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 là ngày kỷ niệm, không nằm trong các ngày nghỉ lễ chính thức của người lao động. Vì vậy lời chúc thường diễn ra trong giờ làm, buổi tối ở nhà hoặc qua tin nhắn, điện thoại.
Có nên chúc 20/10 cho người phụ nữ nước ngoài làm cùng không?
Có thể chúc, nhưng nên nói qua ý nghĩa: đây là ngày phụ nữ của Việt Nam, kỷ niệm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Nhiều đồng nghiệp nước ngoài thấy thú vị khi biết có một ngày riêng như vậy.
Chúc 20/10 cho mẹ đã mất thì nói gì?
Nhiều người thắp một nén hương, kể với mẹ vài chuyện trong năm, hoặc viết vài dòng nhớ mẹ. Không có khuôn chung; bạn làm theo nếp nhà mình. Lời chúc lúc ấy là lời nhớ, không cần câu chữ trau chuốt.
Lời chúc 20/10 cho cô giáo khác gì lời chúc 20/11?
Ngày 20/10 chúc cô với tư cách người phụ nữ: sức khoẻ, gia đình, niềm vui riêng. Ngày 20/11 mới là dịp tri ân nghề dạy học. Nên tách hai ý để lời chúc không lặp.
Con trai nhỏ chúc mẹ 20/10 thế nào?
Bố có thể giúp con nói một hai câu đơn giản như con thương mẹ, cảm ơn mẹ nấu cơm, kèm một tấm thiệp con tự vẽ. Với trẻ nhỏ, việc tự tay làm quan trọng hơn câu chữ.
Có nên đăng lời chúc 20/10 lên mạng xã hội thay vì nói trực tiếp?
Đăng lên mạng là cách chia sẻ, không thay được lời nói trực tiếp. Mẹ, vợ, bà thường không đọc mạng xã hội kỹ như người trẻ. Nếu đăng, vẫn nên gọi điện hoặc nói riêng với người được nhắc tới.